تبلیغات
مدیریت - کنکاشی در اندیشه های فرانسیس بیکن

کنکاشی در اندیشه های فرانسیس بیکن

نویسنده :hengameh sharifi
تاریخ:سه شنبه 1 فروردین 1391-04:57 ب.ظ

اشاره: فرانسیس بیکن ‏Francis Bacon‏ یکی از آغازگران سنت تجربه گرایی بود. دیدگاه و نظریاتی که وی در باب شناخت و بررسی جهان بیان نموده است متفاوت از دیگر اندیشمندان بوده است. او نسبت به ارزش هر گونه فعالیت فکری که پیوند تنگاتنگی با مطالعه و مشاهده واقعیات عینی ندارد مشکوک است. در بی اعتمادی عمیق او نسبت به منطق و استدلال، حتی رگه هایی از ضدیت با فعالیت های ذهنی به چشم می خورد: "نسبت به درک فی نفسه باید همواره مشکوک بود، منطق به هیچ وجه
نمی تواند به دقت و ظرافت طبیعت دست یابد."
می توان گفت بیکن در زمره آن دسته روشنفکرانی است که نامش بسیار آشناتر از آثار واقعی اوست.‏

وی در 26 ژانویه 1561 در لندن در منزل پدرش
سر نیکولا بیکن متولد شد. پدر او بیست سال اول سلطنت ملکه الیزابت مهردار سلطنتی بود. مادر بیکن لیدی
آن کوک خواهر زن لرد بارلی خزانه‌دار ملکه الیزابت و یکی از مقتدرترین مردان انگلیس بود. این زن در علم کلام متبحر بود و با اسقف‌های زمان خویش به لاتین مکاتبه می‌کرد. در دوازده سالگی بیکن را در کمبریج به کالج ترینیتی فرستادند ولی پس از سه سال آنجا را ترک کرد. در شانزده سالگی در سفارت انگلیس در پاریس ماموریتی به وی پیشنهاد شد. پدر او در سال1579وفات یافت. در 45سالگی ازدواج کرد و در 1598 به جهت قروض خود به زندان افتاد. در 1606 مشاور قضائی سلطنتی گردید ودر 1613 معاون دادستان کل شد و در 1618در 57سالگی بالاخره به مقام مهردار سلطنتی رسید.

فرانسیس بیکن در دنیای فلسفه جایگاه ویژه‌ای دارد. بسیاری او را محور اصلی تحول فکری در قرون وسطی می‌دانند تا جایی که پایان تفکر کلیسا را به اندیشه‌های او نسبت می‌دهند. فرانسیس بیکن بر این باور بود که "علم بر انسان و جهان تسلط دارد... و ... بر طبیعت نمی‌توان چیره گشت؛ مگر آنکه از قوانین آن آگاهی یابیم".

دو کتاب مهم او عبارتند از ارغنون نوین (1620) و آتلانتیس نو (1627) است که در اولی ضمن نقد منطق ارسطو روش علمی تازه‌ای را برای جایگزینی روش ارسطویی پیشنهاد می‌کند و در دومی تصویری از پژوهش‌های علمی همراه با همکاری و تعاون را ترسیم می‌کند.‏

نقش او در روش‌شناسی علمی جدید مورد مناقشه است. عده‌ای برای او نقش پرچمداری و پیشگامی قائل بوده و بعضی دیگرنقش او را اندک و ناچیز دانسته‌اند. با این‌حال آنچه مورخان امروزه تحت عنوان اسطوره‌ بیکن از آن یاد می‌کنند، ناظر به توجه و اهمیتی‌ است که بیکن برای پیشرفت و به زیستن انسان در سایه‌ پیشرفت علم و تکنولوژی قائل بود. از این جهت او را روح زمانه‌ خویش می‌دانند.‏ وی دیدگاه انسان را در شناخت جهان محدود و ناتوان می داد و جهان بینی او را در حد لانه یک عنکبوت می داند. اگر ذهن و هوش انسان مجاز باشد که به خود بیندیشد، مانند عنکبوتی که تار خود را می تند، این کار را تا ابد ادامه خواهد داد و در نهایت شبکه تار عنکبوتی از آموخته ها تولید خواهد کرد که به دلیل ظرافت تار کار او ستایش انگیز است، اما گوهر یا سودی ندارد. از دیدگاه وی تنها، روش تجربی و علمی می تواند به صورت حساب شده پرده از واقعیات خاص بردارد و از طریق شناخت
آنها، به عمومی ترین اصول برسد.‏

از نکات مهم فلسفه‌ بیکن طبقه‌بندی دانش‌ها در آثار اوست. دانش انسانی از دید بیکن سه شاخه‌ اصلی دارد و هر یک از این سه شاخه با یکی از توان‌ها و فعالیت‌های اساسی درون انسان در پیوند است. این سه شاخه عبارت است از: تاریخ، شعر و فلسفه. بیکن شناخت آنچه از دایره‌ طبیعت بیرون است را یکسره از فلسفه بیرون می‌نهد. ‏

فرانسیس بیکن از نخستین فیلسوفان اروپایی بود که در مقام هستی شناسی در برابر افلاطون و ارسطو ایستاد و رویکردی تازه در منطق و روش شناسی شناخت هستی به وجود آورد که در مقابل منطق ارسطویی قرار داشت. بیکن در اثر مشهور خود به نام "ارغنون نوین" به نقد نظام های کهنه و پوسیده تفکر فلسفی-علمی در
سده های میانه پرداخت. ‏ آنچه دیدگاه‌های بیکن را در تاریخ و فلسفه‌ علم دارای ارزش و اهمیت خاصی می‌کند، دیدگاه‌های خاص او نسبت به خود علم است. بیکن به بهره‌کشی، سلطه و اقتدار همه جانبه‌ انسان بر طبیعت معتقد است. هدف نهایی تحقیق علمی چیزی جز برقراری این اقتدار نیست و نظر ارسطویی که در آن شناخت طبیعت خودبه‌خود غایتی به حساب می‌آمد از دید او مردود محسوب می‌شود. تحولات بزرگ زمان بیکن که رفته‌رفته به جدایی از جهان‌بینی دوره‌ باستان و دوره‌ میانه می‌انجامد، در تفکر او به صورت خواست انقلاب در اندیشه ظهور کرد. معنای این انقلاب دگرگونی بنیادین و حرکت به سمت‌ و سویی نوین بود. غایت و نسبت طبیعت و انسان به زعم بیکن، با غایت و نسبت انسان و طبیعت در فلسفه‌ افلاطونی، ارسطویی و مدرسی متفاوت است. در دید بیکن، علم ابزار است و حتی بهبود و پیشرفت‌های اخلاقی بشر نیز در گرو استفاده‌ بهینه از علم در جهت بهبود زندگی بشر است. هستی شناسی فرانسیس بیکن هستی شناسی عملی و پراتیک بود و او در رویکرد خود به هستی از راه و روش فیلسوفان یونان باستان پیش از افلاطون چون آناکساگوراس و دموکریتوس استفاده کرد و کوشید تا نخست عقل و اندیشه را از زنجیرهایی که طی دوران های متمادی بر دست و پای آنها پیچیده شده بود، رها سازد و لوح عقل را از تمام تصویرهای گمراه کننده و فریبنده پاک گرداند.

ماری هال درباره بیکن می نویسد: "پیش از او هرگز کسی استدلال نکرده بود که بهترین راه وصول به حقیقت توسل به حواس خطا کاری است که به آسانی دچار اشتباه
می شود." روی هم رفته روشن نیست بیکن تا چه اندازه برای دریافته های حسی اعتبار قائل است. در "احیاء العلوم کبیر" می گوید: اگر ادعا کنیم که حس معیار چیزهاست مرتکب خطای بزرگی شده ایم. لذا انسان نباید تاکید زیادی بر دریافت بلافصل و طبیعی حواس داشته باشد. از سوی دیگر در جایی دیگر می گوید: کل معرفت از دو منشا حاصل می شود: یا وحی الهی یا حواس خارجی، سپس به توضیح شک خویش درباره شایستگی ذهن جهت برخورد با شواهد به دست آمده از حواس می پردازد.‏

بنابراین به نظر می رسد بیکن به دیدگاه سنتی خطاپذیری حواس نیز اندکی معترف است اما در عین حال حواس را به مثابه تنها منشا معرفت بشر در باب جهان طبیعی و قابل اطمینان تر از ذهن فوق العاده فعال و مبتکر در نظر می گیرد. به هر حال وی در زمینه امکان کسب معرفت نسبت به جهان خارج کمتر از دکارت شک دارد. بین ذهن بشر و جهان طبیعی نوعی هماهنگی طبیعی وجود دارد: "خداوند ذهن را به سان آبگینه ای آفریده است که
می تواند جهان را در خود منعکس کند و همان قدر به این کار اشتیاق دارد که چشم به دریافت نور."‏

بیکن فرق بین ایمان و معرفت را می پذیرد و به آن نظام می بخشد؛ از دیدگاه وی مطلقاً هیچ زمینه مشترکی بین معرفت علمی و حقیقت دینی یا الهی وجود ندارد. "الهیات مقدس را باید از کلام یا الهام خداوند بیرون کشید، نه از انوار طبیعت یا احکام عقلی." به هر روی، به رغم
تجلیل نمایان بیکن از بیهودگی های ایمان، مسیحیت بیش از پیش خود را در معرض آزمون های عقلی قرار
می داد و فشار فزاینده ای برای سازگار کردن دین با معیارهای علمی وجود داشت و این در شرایطی بود که دین هنوز
می کوشید علم را وادار به قبول مفاهیم خاص خود از حقیقت سازد.‏ بیکن بیشتر فیلسوف و مبلغ علم بود تا عالم و بر خلاف بسیاری از دانشمندان علوم، همان قدر با حقیقت علم سروکار دارد که با سودمندی آن. کار فکری "بدون گوهر یا منفعت" علاقه مندی او را جلب نمی کند. او می گوید: "اگر تمامی قلمرو معرفت در اختیار من قرار
می گرفت، با بهره گیری از مشاهدات دقیق، نتیجه گیری های اساسی و اختراعات و کشفیات سودمند، آن را به گلستان تبدیل می کردم."‏ وی در نوشته های خود همواره بر معرفت علمی به عنوان پایه گسترش قدرت انسان تاکید می ورزد: "حقیقت و مشروعیت، هدف علوم چیزی جز این نیست که موهبت اختراعات و نیروهای تازه را به زندگی انسان ببخشد." اطمینان او در نفی گذشته، بیش از امیدش به آینده است. او توسل به حدس و گمان درباره شکل و شمایل جامعه آرمانی آینده را ارزشمند می داند. با این حال نا كجا آباد گرایی بیکن تا اندازه ای تخیلی بود، اما تا حدی نیز ملهم از احساس امکانات وسیعی بود که علم و تکنولوژی به ارمغان آورد.‏

امروزه بسیاری از علوم از طریق مطالعه و مشاهده واقعیات جهان به دست آمده است، در حالی که بیکن همواره به چنین علومی مشکوک بوده است. در رفع بسیاری مسائل مبهم و مشکوک، منطق و استدلال علمی می تواند
مثمر ثمر بوده و گره از مشکلات علمی و فلسفی بردارد، و بی اعتمادی بیکن نسبت به منطق و استدلال بی پایه و بدون دلیل به نظر می رسد. شکاکیت وی نسبت به شناخت و جهان بینی انسان ها از نظر بسیاری از منتقدین نوعی زیاده روی و افراط تلقی می شود.‏

بیکن تنها روش تجربی و علمی را در شناخت واقعیات جهان هستی قابل اطمینان می داند، در حالی که این روش در شناخت و بررسی واقعیات روحی و ماوراء هستی ناتوان بوده و این گونه حقایق را می بایست از طریق علوم مربوط به آنها نظیر الهیات و فلسفه مورد بررسی قرار داد. تکیه محض فرانسیس بیکن به روش تجربی یکی از نقاط ضعف دیدگاه وی محسوب می شود، چرا که بسیاری از علومی که در زمان وی از طریق روش تجربی قابل اعتماد بودند با گذشت زمان و کشف پاره ای از حقایق از طریق دیگر روش های علمی، اعتبار و ارزش خود را از دست داده اند.‏ از دید وی زمینه مشترکی بین معرفت علمی و حقیقت دینی وجود ندارد و باید بین این دو تفکیک و جدایی قائل شد، در حالی بسیاری از علوم و حقایقی که در جهان هستی وجود دارد، در حقایق و معارف دینی بیان گشته است و بسیاری از واقعیت های جهان، که انسان از درک آن عاجز و ناتوان است در معارف دینی بیان گشته است و نمی توان گفت که معارف علمی و دینی جدا از هم هستند.‏

منابع:

آثار کلاسیک فلسفه، مترجم مسعود علیا، تهران: ققنوس، 1382

تاریخ فلسفه اخلاق غرب، لارنس سی. بکر، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، 1378

سیر حکمت در اروپا، محمد علی فروغی، تهران: نشر البرز، 1375

ویکی پدیا؛ دانشنامه اینترنتی؛ ذیل مدخل فرانسیس بیکن

فرانسیس بیکن، فیلسوف انگلیسی؛ ویرایش : مریم فودازی؛ سایت ره پو.

هستی شناسی در فلسفه‌ فرانسیس بیکن؛ مهدی عاطف‌راد

فرانسیس بیكن؛‎ ‎نویسنده‎ : ‎مریم راستی؛ سایت پژوهشکده باقرالعلوم




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
adelaide weather forecast
دوشنبه 24 دی 1397 06:00 ب.ظ
I constantly spent my half an hour to read this web site's articles everyday along with a mug of
coffee.
Olejki CBD
سه شنبه 18 دی 1397 06:00 ق.ظ
Howdy! I could have sworn I've been to this site before but after checking through some of
the post I realized it's new to me. Anyhow, I'm definitely delighted I found it and I'll
be book-marking and checking back often!
prípravky na rast svalo
جمعه 7 دی 1397 05:09 ق.ظ
Hi there to every one, the contents present at this website are actually awesome for people knowledge, well,
keep up the nice work fellows.
The Red Tea Detox
جمعه 7 دی 1397 01:30 ق.ظ
Hi! I could have sworn I've visited your blog before but after looking at many of the posts I
realized it's new to me. Anyways, I'm definitely delighted I found it and I'll be bookmarking it and checking back often!
Funny Picture
جمعه 30 آذر 1397 08:18 ب.ظ
Hey, I think your website might be having browser compatibility
issues. When I look at your blog in Chrome, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has
some overlapping. I just wanted to give you a quick heads up!
Other then that, fantastic blog!
buy cialis online best price
پنجشنبه 15 آذر 1397 10:27 ب.ظ

You revealed it terrifically.
cialis diario compra achat cialis en itali cialis para que sirve brand cialis nl cialis arginine interactio the best site cialis tablets only here cialis pills cialis baratos compran uk buy cialis sample pack cialis for sale
buy cialis no rx
پنجشنبه 15 آذر 1397 02:57 ق.ظ

Perfectly spoken truly. !
click now buy cialis brand cialis daily dose generic cialis italia gratis cost of cialis per pill cialis from canada cialis para que sirve the best choice cialis woman estudios de cialis genricos import cialis cialis rezeptfrei sterreich
Cialis prices
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:56 ق.ظ

You expressed it really well!
cialis australia org we like it cialis price enter site very cheap cialis ou acheter du cialis pas cher when can i take another cialis cialis 30 day trial coupon cialis in sconto when can i take another cialis click now cialis from canada viagra vs cialis vs levitra
Cialis prices
سه شنبه 13 آذر 1397 10:24 ب.ظ

Nicely put. Cheers!
cuanto cuesta cialis yaho cialis diario compra purchase once a day cialis cialis generic cialis 5mg prix cialis en 24 hora cialis professional yohimbe 200 cialis coupon price cialis per pill buy brand cialis cheap
buy tadalafil pills
سه شنبه 13 آذر 1397 11:34 ق.ظ

You said this perfectly.
cialis para que sirve cuanto cuesta cialis yaho cialis generico lilly cialis online deutschland cialis tablets australia wow cialis tadalafil 100mg what is cialis acquisto online cialis order generic cialis online cialis with 2 days delivery
Cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 11:54 ب.ظ

Thanks! I enjoy this!
click here take cialis cialis 5 mg effetti collateral how to purchase cialis on line india cialis 100mg cost try it no rx cialis generic for cialis il cialis quanto costa how to buy cialis online usa ou acheter du cialis pas cher non 5 mg cialis generici
Buy cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 11:01 ق.ظ

Thank you. A lot of tips!

cialis tablets for sale buying brand cialis online bulk cialis cialis 05 india cialis 100mg cost cialis prezzo in linea basso tarif cialis france cialis super acti buying cialis in colombia generic cialis at the pharmacy
Generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 11:24 ب.ظ

You revealed it fantastically!
acheter du cialis a geneve cialis daily dose generic only here cialis pills cialis generico online online prescriptions cialis non 5 mg cialis generici cialis generico online venta cialis en espaa pastillas cialis y alcoho cialis 05
Cialis pills
یکشنبه 11 آذر 1397 10:19 ق.ظ

Helpful posts. With thanks!
interactions for cialis cialis efficacit chinese cialis 50 mg effetti del cialis where cheapest cialis we recommend cheapest cialis click here to buy cialis cialis sicuro in linea cialis per paypa cialis canadian drugs
Online cialis
شنبه 10 آذر 1397 11:34 ب.ظ

Thanks a lot, I appreciate it!
cialis 100 mg 30 tablet enter site natural cialis cialis coupons cialis 05 tadalafilo only best offers cialis use cialis bula cialis official site cialis online holland can i take cialis and ecstasy
Buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 10:20 ق.ظ

Beneficial data. Many thanks.
cialis professional from usa we like it cialis price preis cialis 20mg schweiz achat cialis en europe cialis soft tabs for sale prescription doctor cialis pastillas cialis y alcoho venta cialis en espaa cialis professional from usa achat cialis en europe
Cialis canada
جمعه 9 آذر 1397 11:00 ب.ظ

Reliable information. Thanks a lot.
cialis patent expiration cialis generic tadalafil buy cialis generic availability buy generic cialis wow cialis 20 non 5 mg cialis generici cialis e hiv safe site to buy cialis online click here to buy cialis achat cialis en suisse
buy cialis usa
جمعه 9 آذر 1397 11:08 ق.ظ

Helpful stuff. Thank you!
cialis qualitat cialis purchasing cialis pills price each cialis ahumada cialis lilly tadalafi generic cialis in vietnam cialis tablets for sale cialis 5 mg funziona cialis sicuro in linea estudios de cialis genricos
Cialis 20 mg
پنجشنبه 8 آذر 1397 11:58 ب.ظ

You stated it exceptionally well!
cialis daily ou acheter du cialis pas cher cialis generico online when will generic cialis be available are there generic cialis click now buy cialis brand achat cialis en suisse buy generic cialis buy cheap cialis in uk generic cialis with dapoxetine
buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 12:39 ب.ظ

Superb posts. Thank you.
cialis baratos compran uk cialis preise schweiz generic for cialis brand cialis generic generic for cialis buying cialis overnight achat cialis en itali online prescriptions cialis 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis rezeptfrei
Generic cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 12:08 ق.ظ

Nicely put. Kudos.
generic cialis at the pharmacy when will generic cialis be available cialis generique 5 mg when will generic cialis be available generic cialis at walmart bulk cialis buying cialis in colombia low cost cialis 20mg generic low dose cialis cialis online holland
Cialis pills
چهارشنبه 7 آذر 1397 11:57 ق.ظ

Very good content. Many thanks.
trusted tabled cialis softabs prices on cialis 10 mg cialis cost cialis for bph achat cialis en suisse cialis rckenschmerzen buy online cialis 5mg click now cialis from canada cialis generisches kanada precios de cialis generico
Buy cialis
دوشنبه 9 مهر 1397 08:52 ب.ظ

Kudos. A lot of data!

cialis cuantos mg hay cialis bula we choice cialis uk generic cialis pill online female cialis no prescription cialis baratos compran uk cialis savings card precios cialis peru cialis for bph how to buy cialis online usa
northwest pharmacies online
یکشنبه 1 مهر 1397 05:31 ب.ظ

Nicely put. With thanks.
online pharmacies canada medication cost canadian pharmacies-24h canadian pharmacies without an rx canadian government approved pharmacies canadian online pharmacies rated canada pharmacies canadian rx world pharmacy canadian online pharmacies canada drugs online
http://eddrugsgeneric.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 02:21 ب.ظ

Nicely put. Many thanks!
generic cialis buy original cialis overnight cialis tadalafil cialis professional from usa only best offers cialis use cialis without a doctor's prescription free generic cialis cialis therapie buy cialis cheap 10 mg side effects for cialis
cialisiv.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 11:16 ب.ظ

You have made your point.
cialis for sale the best site cialis tablets cialis tadalafil online cilas buy cialis sample pack look here cialis cheap canada cialis prezzo di mercato the best choice cialis woman tarif cialis france cialis patent expiration
viagra cialis online
سه شنبه 23 مرداد 1397 01:55 ق.ظ

Appreciate it, Plenty of tips.

cialis prices in england bulk cialis effetti del cialis cialis professional yohimbe best generic drugs cialis only best offers cialis use acquistare cialis internet preis cialis 20mg schweiz cialis 30 day trial coupon look here cialis order on line
Cialis generic
دوشنبه 7 خرداد 1397 05:44 ب.ظ

Truly quite a lot of valuable information!
cialis 20 mg cialis 5 mg buy link for you cialis price cialis pills boards venta cialis en espaa buy name brand cialis on line cialis professional from usa how does cialis work click here cialis daily uk preis cialis 20mg schweiz
Tadalafil tablets
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 05:35 ق.ظ

This is nicely said. .
cheap online viagra order viagra online without a prescription is buying viagra online safe viagra super active viagra online with prescription generic viagra buy viagra online without prescription uk buy viagra pharmacy buy viagra online canada buy viagra in china
Buy cialis
شنبه 18 فروردین 1397 03:20 ب.ظ

Really lots of amazing advice!
where cheapest cialis enter site 20 mg cialis cost viagra vs cialis american pharmacy cialis cialis mit grapefruitsaft interactions for cialis cialis generika in deutschland kaufen we like it cialis price we choice cialis uk cialis 20mg preis cf
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30